Ach, had ik maar een muze van vuur...
...die opsteeg tot de lichtste hemel der verbeelding.
Een koninkrijk als toneel.
Vorsten als spelers...
...en koningen om het grootse stuk te aanschouwen.
Dan nam de dappere Hendrik de gestalte van Mars aan...
...en kropen hongersnood, zwaard en vuur voor hem, jankend om werk.
Vergeef, geëerd publiek, de platte geesten...
...die op deze vloer zo'n luisterrijke stof durven op te voeren.
Kan dit hanenstrijdperk de Franse vlakten omvatten?
Kan men in deze houten O de helmen stapelen...
...die de lucht bij Agincourt deden sidderen?
Laat ons als cijfers op de kracht van uw verbeelding werken.
Tooi onze vorsten met uw fantasie, verplaats ze hier en daar...
...en vat vele jaren samen in een zandloper.
Om u bij te staan, bied ik me voor dit stuk als koor aan.
Maar ik smeek eerst, bij wijze van proloog...
...nederig om uw gewillig oor en een mild oordeel...
...over ons stuk.
Slecht nieuws, mylord.
De wet komt weer in behandeling die destijds niet is aangenomen.
Hoe voorkomen we 't dit keer?
We moeten overleggen, anders verliezen we de helft van ons bezit.
Hoe kunnen we dat verhinderen? -De koning is genadig en billijk.
En vriend van onze kerk.
De wandel van zijn jeugd beloofde het niet. Zijn lust was ijdel.
Zijn tijd verging met brassen en zwieren, zonder een zweem van vlijt.
Hoe temperen we die wet? ls zijne majesteit voor of tegen?
Hij lijkt onpartijdig, maar neigt toch meer naar onze kant.
Want ik heb hem een aanbod gedaan inzake Frankrijk.
Waar is mijn eerwaarde lord van Canterbury?
God en zijn engelen hoeden uw troon...
...opdat gij hem lang siert. -Dank u.
We bidden u, ontvouw ons naar geweten...
...waarom het Franse Salisch recht zich verzet tegen onze aanspraak.
Geef acht hoe gij onze eer verpandt...
...hoe u het slapend zwaard van de oorlog wekt.
Wij manen u bij God: geef acht.
Want twee rijken slechtten nooit zo'n twist zonder bloedvergieten.
Hoor toe, mijn genadige koning.
Er is niets dat uw aanspraak op Frankrijk weerspreekt...
...dan deze wet, toegeschreven aan Pharamond.
In terram SaIicam muIieres ne succedant.
Geen vrouw zal over het Salisch land regeren.
Daaronder verstaan de Fransen ten onrechte Frankrijk.
Toch menen zelfs hun eigen schrijvers...
...dat het Salisch land in Duitsland ligt, tussen Sala en de Elbe.
Dus geldt dat Salisch recht voor Frankrijk niet...
...en bezitten de Fransen het Salisch land pas 421 jaar...
...na de dood van koning Pharamond, de zogenaamde vader van deze wet.
Koning Pepijn verstiet Child'rik, erfgenaam van Blithilde...
...dochter van Clotharis, en maakte ook aanspraak op de Franse kroon.
Ook Hugo Capet, die hem Karel van Lotharingen ontrukte...
...de enige erfgenaam van Karel de Grote...
...durfde de Franse kroon pas te dragen...
...toen bleek dat zijn grootmoeder lsabel afstamde van Hermingard...
...de dochter van Karel van Lotharingen.
Zo werd de lijn van keizer Karel herenigd met de Franse kroon.
Daarmee zal zonneklaar zijn...
...dat dit alles berust op het erfrecht van de vrouw.
Aldus doen de Franse vorsten tot op heden.
Al roepen ze het Salisch recht nu in om u als nazaat uit te sluiten.
Mag ik naar eer en geweten...
...deze aanspraak maken?
Kome op mijn hoofd de zonde, gestrenge heer.
Sta op uw recht, ontrol uw bloedige vlag.
Uw medekoningen verwachten...
...dat u zich verheft, zoals de vroegere leeuwen van uw bloed.
Geen Engelse vorst had ooit trouwere onderdanen...
...wier hart reeds in Frankrijk is gelegerd.
Laat hun lichaam volgen. Met bloed en zwaard en vuur wint u uw recht.
De kerk zal u daarbij steunen...
...met grotere sommen dan ooit aan uw voorvaderen zijn geschonken.
Roep de gezanten van de Dauphin.
Ons besluit staat vast.
Met hulp van God en u, het edel merg van onze macht...
...zullen we Frankrijk voor ons gezag doen buigen.
Of 't doen breken.
Nu luisteren we naar de boodschap van onze neef, de Dauphin.
U hebt Franse hertogdommen opgeëist namens uw voorganger Edward lll.
Als antwoord zegt mijn heer dat u nog te zeer naar onrijpheid smaakt.
Dus zendt hij u, als voor uw aard geschikter, deze kist vol schatten.
ln ruil verlangt hij dat de hertogdommen niets meer van u horen.
Aldus spreekt de Dauphin.
Wat voor schat, oom?
Tennisballen, mijn heer.
Fijn dat de Dauphin zo met ons schertst.
Bedankt voor zijn geschenk en uw moeite.
Zodra we bij die ballen een racket hebben gekozen...
...zullen we met Gods hulp in Frankrijk een partijtje spelen...
...waarbij zijn vaders kroon op de baan zal rollen. We begrijpen hem.
Hij noemt mijn losbandigheid, maar niet het nut dat ik eruit trok.
Maar zeg de Dauphin dat ik mijn vorstenrang op zal houden...
...als ik mijn troon in Frankrijk kom bestijgen.
Zeg de jolige prins dat zijn hoon deze ballen tot kogels maakt.
En dat zijn ziel zal zuchten onder de wraak die ermee vliegt.
Zijn spot berooft duizend weduwen van hun gade...
...moeders van hun zonen. Burchten storten in.
Menige nog ongeboren zoon zal die prinselijke hoon vervloeken.
Ga heen in vrede en zeg de Dauphin...
...dat niemand zijn scherts nog scherts zal achten...
...als duizenden straks wenen die nu nog lachten.
Geef ze een vrijgeleide.
Vaarwel.
Dat was een fraaie boodschap.
Hopelijk doen we de afzender blozen.
Bereid de veldtocht zonder uitstel voor.
ln mij leeft alleen de gedachte aan Frankrijk.
Slechts die aan God gaat nog voor.
Dus spoor elke geest tot denken aan hoe we dit edel werk doen ontstaan.
Nu is de jeugd van Engeland ontvlamd...
...en zijden dartelheid is opgeborgen.
Nu troont verwachting in de lucht...
...met een zwaard, van greep tot spits beladen...
...met de kronen die beloofd zijn aan Hendrik en zijn volgelingen.
Dag, korporaal Nym. -Goedemorgen, luitenant Bardolf.
Heb je al vrede gesloten met vaandrig Pistool?
Dat kan me niet schelen.
lk zeg weinig, maar mettertijd...
...zal er gelachen worden. Hoe 't ook zij.
Neem ontbijt en word weer vrienden, zodat we samen naar Frankrijk gaan.
Akkoord, korporaal Nym? -lk zie wel wat ik doe.
Vaandrig Pistool is intussen getrouwd met Nel Haastig.
Heel gemeen van haar, want jij was met haar verloofd.
Hoe gaat 't, waard Pistool? -Gemene hond.
Noem je mij 'waard'? lk veracht dat woord.
Mijn Nel verhuurt geen kamers. -Al lang niet meer.
Als je twaalf jongedames in huis hebt, fatsoenlijke naaisters...
...heet je meteen een bordeel.
Stik. -Stik zelf, lJslandse hond.
Korporaal Nym, toon je moed en steek je zwaard weg.
Donder op. Pistool, ik prik je in je pens, dan kunnen we lachen.
Vuile bluffer.
Wie de eerste steek waagt, spiets ik tot aan het gevest.
Een kloeke eed, en tanen zal de toorn.
Pistool, kom mee naar m'n meester. Hij is ziek en wil naar bed.
Bardolf, steek je kop tussen de lakens en dien als beddenpan.
Ga weg, schavuit.
Kom, hij is echt heel ziek.
Waarachtig, de koning heeft zijn hart gebroken.
Ga mee, man.
Sluit vrede, we moeten samen naar Frankrijk.
Waarom zouden we elkaar de keel afsnijden?
Betaal de acht schellingen van die weddenschap.
Alleen lafaards betalen.
Bij dit zwaard: wie de eerste steek waagt, die vermoord ik.
Zowaar je van vrouwen komt, kom gauw naar sir John.
Hij wordt geplaagd door driedaagse koorts. Het is vreselijk om te zien.
Ga mee, beste kerels.
Die arme sir John.
Hij is een goeie kerel.
Een opgeruimde blik, een innemend oog en een zeer waardige houding.
Vermager ik niet?
M'n vel hangt om me heen als het huiskleed van een oude dame.
M'n omgang, m'n verderfelijke omgang heeft mij bedorven.
lk was zo deugdzaam als een heer van stand behoeft te zijn.
Deugdzaam genoeg. lk vloekte weinig...
...dobbelde niet vaker dan zeven keer per week...
...bezocht niet vaker een bordeel dan eenmaal per kwartaal.
Per kwartier, bedoel ik.
lk betaalde m'n leningen terug, drie- of viervoudig.
lk leefde netjes en hield behoorlijk maat.
U bent zo dik, sir John, dat 't elke maat te buiten gaat.
Verbeter jij je gezicht, dan zal ik m'n leven beteren.
Als sekt met suiker slecht is, sta God de zondaars bij.
Als oud en vrolijk zijn, een zonde is...
...en dikheid hatenswaardig...
Nee, mijn heer. Als u koning bent...
...verban dan Pistool, verban Bardolf, verban Nym.
Maar de lieve Jack Falstaff, de dappere Jack Falstaff...
...des te dapperder omdat hij de oude Jack Falstaff is...
...verban niet hem uit uw gezelschap.
Als u dikke Jack verbant, verbant u de hele wereld.
Dat doe ik, dat zal ik.
We hebben de klokken te middernacht gehoord, heer Hendrik.
Jezus, de dagen die wij hebben gezien.
lk ken u niet, oude man.
De koning heeft de ridder lelijk behandeld.
Daar heb je gelijk in, Nym.
Zijn hart is stuk en gecorroboreerd.
De koning is een goed mens...
...maar 't is nu eenmaal zo: hij maakt rare sprongen.
Beklaag de ridder. Want we zijn net lammeren.
We willen leven.
De Fransen, op de hoogte van deze voorbereidingen...
...sidderen van angst en trachten ze met bleke list af te wenden.
O Engeland, innerlijke grootheid, klein lichaam met een machtig hart.
Wat zoudt gij niet volbrengen als uw kinderen trouw en goed waren.
Maar Frankrijk vond in u een nest van holle harten...
...en vult die nu met kronen van verraad. En drie verdorven mannen:
Richard, graaf van Cambridge. Hendrik, lord Scroop van Masham.
Sir Thomas Grey van Northumberland. Zij hebben voor Frans goud...
...o, vergulde schuld, laag saamgespannen met angstig Frankrijk.
Door hun hand moet de grote koning sterven voor hij aan boord gaat.
De verraders zijn akkoord, de koning reeds uit Londen weg...
...en de handeling verplaatst zich naar Southampton.
Dat de koning die verraders nog vertrouwt.
Straks worden ze gepakt. -Ze doen zich argeloos voor.
Alsof oprechtheid hun hart vervult, door liefde en trouw gekroond.
De koning heeft heimelijk hun plannen onderschept.
Maar dat een man die hij met vorstengunsten overlaadde...
...het leven van zijn vorst verkwanselt voor Frans goud.
De wind zit goed, we gaan aan boord.
Lord Cambridge, lord Masham, en u... Zeg mij uw mening.
Denkt u niet dat ons leger zich een weg zal banen door Frankrijk?
Zeker, als elk zijn plicht doet. -Ongetwijfeld.
Nooit dwong een vorst zoveel ontzag en liefde af als uwe majesteit.
Daar zijn we dankbaar voor.
Oom Exeter, laat de man vrij die ons gisteren heeft gesmaad.
Zijn daad kwam voort uit overmatig drankgebruik.
Het zij hem vergeven. -Dat is genadig, maar roekeloos.
Straf hem, anders brengt zijn voorbeeld meer van zulke daden voort.
Laat ons toch genadig zijn. -Dat kan, juist door te straffen.
U toont pas genade door hem na veel tucht het leven te schenken.
Helaas, uw liefde en zorg voor mij zijn sterke beden tegen de schelm.
Als we een klein vergrijp niet door de vingers zien...
...hoe bedekken we dan ons oog als hoogverraad zich voordoet?
Laat hem toch maar vrij. Al willen Cambridge, Scroop en Grey...
...uit tedere zorg voor mijn persoon hem liever straffen.
Nu de Franse zaken.
Wie verwacht een staatsvolmacht? -lk. lk moest erom vragen.
lk ook, majesteit. -Hier is de uwe, Richard Cambridge.
En de uwe, lord Scroop van Masham en sir Grey van Northumberland.
Lees ze en weet dat ik u op waarde schat.
Mylord Westmoreland, we gaan vanavond aan boord.
Wat nu, heren? Wat staat erin waardoor u zo verbleekt?
lk beken mijn schuld en onderwerp me aan uw genade.
Die genade is door uw eigen raad verdrukt en uitgeroeid.
Hoe durft u nog over genade te praten?
Uw woorden keren zich tegen u, als honden die hun baas verscheuren.
Ziet u, mijn prinsen en edelen, dit Engelse gebroed?
Wat zal ik u zeggen, lord Scroop?
Wreed, ondankbaar, onmenselijk wezen.
U had de sleutel tot mijn plannen en kende mijn ziel.
U had me tot goud kunnen slaan, had u me aangewend voor eigen baat.
Kon buitenlandse soldij u een vonkje onheil ontlokken dat mij schaadde?
Vreemd: al blijkt de waarheid zwart op wit, mijn oog ziet 't nauwelijks.
U leek zo trouw en onbevlekt.
Daarom werpt uw val een smet...
...die ook de beste man besmet met enige argwaan.
lk ween voor u.
Want dit verraad van u lijkt wel een tweede zondeval.
lk neem u gevangen wegens hoogverraad, Richard van Cambridge.
Gevangen wegens hoogverraad, Thomas Grey van Northumberland.
Gevangen wegens hoogverraad, Hendrik, lord Scroop van Masham.
Hoor uw vonnis. U hebt samengespannen tegen ons.
Van de vijand het gouden voorschot aangenomen van onze dood.
U had uw vorst verkocht, zijn edelen in slavernij gestort...
...zijn onderdanen onderdrukt en heel zijn koninkrijk verwoest.
Ga heen, ellendige zondaars, naar uw dood.
God geve u de kracht om die bitterheid te proeven...
...en heus berouw van al uw euveldaden.
Breng ze weg.
Op naar Frankrijk. Het zal voor u en ons gelijke roem verwerven...
...nu God in zijn genade dit verraad ontmaskerd heeft.
Vol moed ter zee, de strijdvaan hoog.
Geen koning van Engeland zonder de Franse kroon.
Toe, lieverd, laat me meegaan tot Staines.
Nee, mijn mannenhart is vol verdriet.
Bardolf, wees kloek. Nym, wek je pochend hart.
Hou moed, knaap. Want Falstaff is dood en wij moeten hem betreuren.
Was ik maar bij hem, in de hemel of de hel.
Hij zit niet in de hel.
Hij rust in Arthurs schoot, zo iemand daar ooit rust.
Hij had een mooi einde en is gestorven als een pasgedoopt kind.
Hij is vertrokken tussen twaalf en één.
Bij 't keren van het tij.
Want toen ik hem aan de lakens zag plukken...
...en hem zag spelen met bloemen en lachen tegen z'n vingertoppen...
...wist ik dat 't was gedaan.
Want zijn neus was zo scherp als een pen.
En hij babbelde over groene weiden.
Toe, sir John, zei ik. Vooruit, hou moed.
Toen riep hij: God, God...
...God.
Drie- of viermaal.
Denk niet aan God, zei ik. Het is veel te vroeg voor nare gedachten.
Hij vroeg me nog wat dekens op z'n voeten te leggen.
lk stak m'n hand in het bed en voelde ze.
Ze waren zo koud als een steen.
Toen voelde ik aan z'n knieën.
En toen hoger en hoger.
Alles was...
...zo koud als een steen.
Ze zeggen dat hij wijn vervloekte. -Klopt.
En vrouwen ook. -Dat niet.
Jawel, hij zei dat 't vleesgeworden duivels waren.
Hij kon niet tegen vleeskleur.
Hij zei dat hij om vrouwen naar de hel ging.
Hij liet de vrouwtjes wel 's over de tong gaan...
...maar toen bedoelde hij de hoer van Babylon.
Hij zag eens een vlo op Bardolf z'n neus zitten...
...en zei dat 't een zieltje was dat brandde in de hel.
Het hout is op dat zijn vuur onderhield. Meer heb ik nooit gekregen.
Zullen we? De koning is vast al uit Southampton vertrokken.
Vaarwel, waardin.
lk kan niet kussen, dat is 't leuke. Maar...
...adieu.
Wees vlijtig.
En braaf.
Dat beveel ik je.
Vaarwel.
Adieu.
Volg, volg. Want wie, wiens kin getooid is met pas één haar...
...is niet bereid deze ridderschaar te volgen naar Frankrijk?
Zo nadert Engeland met heel zijn macht.
Het moet ons meer dan ernst zijn om ze vorstelijk af te slaan.
De hertogen van Berry en Bretagne...
...van Brabant en Orléans moeten terstond oprukken.
Ook u, prins Dauphin. -Grootmachtige vader...
We moeten ons zeker bewapenen. Geen vrede mag ons slaperig maken.
De krijgsmacht moet geoefend worden alsof een oorlog te verwachten was.
Daarom is 't nuttig dat we Frankrijks zwakke plekken gaan bezien.
En dat zonder enige angst.
Alsof we hadden gehoord dat Engeland aan 't dansen was geslagen.
Het wordt zo grillig geregeerd door die knaap, dat niemand 't vreest.
Zwijg, prins Dauphin. U vergist zich in die koning.
Vraag de gezanten hoe waardig hij hun boodschap aanhoorde.
Hoe omringd hij was door edele raadgevers.
En hoe indrukwekkend in zijn vastbeslotenheid.
Hoe 't ook zij, dat is niet van belang.
Het is altijd beter de vijand sterker te achten dan hij is.
Acht koning Hendrik sterk.
En rust u krachtig tegen hem uit.
Hij is een welp van dat hondenras dat in eigen land op ons jaagde.
Getuige de onvergetelijke smaad toen we bij Crécy werden verslagen.
En onze prinsen werden gegijzeld door die zwarte naam.
Edward, de Zwarte Prins van Wales.
Dit is een loot van die geduchte stam.
Laten we zijn aangeboren kracht en zijn gesternte dus duchten.
Gezanten van koning Hendrik vragen uwe majesteit om gehoor.
Breng ze maar.
U ziet dat de jacht is geopend, vrienden.
Mijn vorst, laat de Engelsen voelen van welke monarchie u koning bent.
Eigenliefde is een mindere zonde dan zelfverwaarlozing.
Van onze broeder Engeland? -Van hem, met deze groet.
Hij eist dat u afstand doet van uw geleende grootheid...
...die bij de wet en Gods wil hem en zijn erfgenamen toebehoort.
Namelijk, de Franse kroon.
Kijk naar deze stamboom.
Als u ziet dat hij rechtlijnig afstamt van Edward de Derde...
...vraagt hij u afstand te doen van uw rijk en kroon...
...die hem, de rechtmatige erfgenaam, nu worden onthouden.
En anders?
Bloedige dwang. Want als u de kroon verbergt, zelfs in uw hart...
...graaft hij die uit. Daarom komt hij als een felle storm...
...als een aardbeving, als Jupiter. Om u, zonder vermaning, te dwingen.
Dat is zijn eis, zijn dreiging en mijn boodschap.
Tenzij de Dauphin aanwezig is, voor wie ik ook een groet meebreng.
Wat de Dauphin betreft, ik sta hier in zijn plaats.
Wat zendt Engeland hem? -Hoon en smaad.
Uitdaging en verachting.
Alles wat de machtige afzender niet onteren kan, wat hij u waard acht.
Aldus spreekt mijn koning.
lk weerspreek elk gunstig antwoord. lk wil slechts strijd met Engeland.
Daartoe, passend bij zijn jeugd en ijdelheid...
...heb ik hem die Parijzer ballen geschonken.
Daarvoor zal uw Parijzer Louvre sidderen.
U zult een heel verschil vinden, gelijk verbaasd z'n volk 't vond...
...tussen wat zijn groene jeugd deed verwachten en hij nu toont.
Morgen zult gij ons besluit vernemen.
Op vleugels van verbeelding vliegt het schouwspel, snel als ons denken.
Aan het werk, verbeelding. Zie een beleg.
Zie het zwaar geschut, met onheilvolle loop gericht op Honfleur.
Stel u voor: de Franse gezant zegt Hendrik dat de Franse koning...
...zijn dochter Catharina aanbiedt en hertogdommen als bruidsschat.
Hij slaat 't af en de kanonnier beroert de lont van z'n hels geschut.
Nog één bestorming, vrienden. Of vul de bres met Engelse doden.
ln vredestijd past niets zo goed als bescheidenheid en ootmoed.
Maar schalt de krijgstrompet, doe dan de tijger na.
Span uw spieren, verhit uw bloed, vermom uw aard met norse woede.
Laat uw ogen blikkeren als kanonskogels.
De wenkbrauw overwelve ze, dreigend als een rots...
...beknaagd door de oceaan. Klem uw tanden saam, sper uw neusgat.
Houdt de adem in, span uw levenskracht tot brekens toe.
Ruk op, Engelse edelen.
Onteer uw moeders niet, bewijs dat uw vaders u verwekten.
Landvolk, in Engeland opgegroeid, toon de kracht van uw weiden.
Laat ons zweren dat u uw verzorging waard bent. Dat weet ik.
Want geen van u is zo laag dat zijn oog niet straalt van edele gloed.
U staat als jachthonden aan de lijn, rukkend om los te komen.
Het wild is op, volg uw moed en roep bij 't bestormen:
God zij met Hendrik, Engeland en Sint Joris.
Naar de bres, honden.
Voorwaarts, lafaards.
Kapitein Fluellen, kom naar de mijnen. Gloucester wil u spreken.
Zeg hem dat 't geen nut heeft.
De mijnen zijn niet geschikt voor een oorlog.
Hij blaast ons allemaal nog op als hij geen betere orders geeft.
Gloucester, die het bevel voert, volgt de instructies van een ler.
Kapitein Macmorris, soms? De grootste ezel van de wereld.
Hij weet niet meer van tactiek dan een pasgeboren schoothond.
Daar is hij, met kapitein Jamy. -Dat is een dappere kerel.
Goedendag, kapitein Fluellen. -Wees gegroet, kapitein Jamy.
Kapitein Macmorris, hebt u de mijnen verlaten?
Het is verkeerd gegaan. Ze blazen de aftocht. Dat deugt niet.
Kapitein Macmorris, sta me toe met u van gedachten te wisselen...
...om m'n eigen mening te staven over de krijgstactiek.
Daar is geen tijd voor. De stad wordt bestormd, de trompet roept.
Wij praten en doen niets.
Voor m'n ogen dichtvallen, doe ik nog iets goeds. Of ik besterf 't.
Macmorris, ik denk dat er niet veel zijn van uw natie...
Wat is mijn natie? Wie daarover spreekt is een nietsnut, een schurk.
Als u 't anders opneemt dan 't is bedoeld, Macmorris...
...vind ik dat u me niet behandelt met de beleefdheid die ik verdien.
lk ben even goed als uzelf. -Dat betwijfel ik.
Daarom sla ik u uw hoofd af.
Waartoe besluit de stadscommandant?
Dit is de laatste kans.
Dus geef u over of tart ons tot het uiterste en roep vernietiging af.
Als de beschieting eenmaal is begonnen, laat ik niet af...
...tot Honfleur in zijn as begraven is.
Dus, mannen van Honfleur, heb deernis met uw stad en volk.
Nu m'n mannen nog naar me luisteren en de koele wind der genade...
...de onheilswolken van moord, roof en schurkerij verdrijft.
Zo niet, dan ziet u in een oogwenk blinde bloeddorstige krijgers...
...met grove hand de lokken van uw dochters bezoedelen.
Uw vaders worden bij hun grijze baard gevat, hun hoofd geplet.
Uw naakte kroost wordt op een piek gespietst.
Terwijl de moeders met wanhoopskreten de wolken splijten.
Zeg op, wilt gij u overgeven en dit vermijden?
Of wilt u vechten en deze gruwelen lijden?
De Dauphin, die wij om hulp smeekten...
...zei dat zijn leger nog te zwak is om ons te ontzetten.
Daarom, gestrenge koning, treedt binnen door onze poorten.
Neem bezit van ons en 't onze.
Want wij zijn niet langer tot verzet in staat.
Trek Honfleur binnen. Versterk de stad tegen de Franse troepen.
Wees het volk genadig.
De winter nadert en het aantal zieken neemt steeds toe.
We trekken naar Calais.
Vannacht zijn we in Honfleur uw gast.
Morgen geven we tot de opmars last.
Alice?
Alice, jij bent in Engeland geweest en spreekt de taal.
Een beetje, madame.
Geef me les.
lk moet 't leren spreken.
Hoe noem je de hand in het Engels? -Die heet the hand.
The hand.
En de vingers? -De vingers? Dat ben ik vergeten.
O ja, ik geloof: the fingres.
De hand: the hand. De vingers: the fingres.
lk ben een goede leerling. lk ken al twee woorden.
Hoe noem je de nagels? -Die heten: the naiIs.
The naiIs.
Zeg me of ik 't goed uitspreek.
The hand, the fingres en the naiIs.
Heel goed, madame. Echt Engels.
Hoe noem je de arm? -The arm, madame.
En de elleboog? -The eIbow.
lk ga alle woorden repeteren die je me hebt geleerd.
Dat is te moeilijk.
Luister: the hand, the fingres, the naiIs, the arm, the biIbow.
EIbow. -O God, vergeten.
Hoe noem je de hals? -The neck, madame.
En de kin? -The chin.
De hals: the neck. De kin: the chin.
Juist, u spreekt 't al net zo goed als de Engelsen.
lk leer 't vast, en heel snel. -Bent u 't nog niet vergeten?
Nee, ik zeg 't nog eens op. The hand...
...the fingres, the maiIs... -The naiIs, madame.
The arm, the boIbow... -The eIbow.
Dat zeg ik: the eIbow. The neck en the chin.
Hoe noem je de voet en de jurk?
The foot, madame. En the cown.
The foot en the cown ?
Heremetijd, wat een vreselijke woorden.
Grof en ongepast. Geen woorden voor een dame.
Die woorden zeg ik niet waar Franse heren bij zijn.
Toch zal ik m'n les nog eens opzeggen.
Het is zeker: hij is de Somme reeds over.
Als we hem niet bevechten, kunnen we niet in Frankrijk blijven.
Normandiërs. Normandische bastaards.
Vanwaar dat vuur? Hun klimaat is toch zo mistig?
Onze vrouwen spotten met ons en zeggen dat ons vuur is gedoofd.
Straks geven ze hun lichaam aan de Engelse jeugd...
...en bevolken ze Frankrijk met bastaard-krijgers.
Waar is Montjoye, de heraut?
Stuur hem erheen. Laat hem Engeland uitdagen.
Op naar het slagveld, prinsen. Met onze eer scherper dan een zwaard.
Breng Hendrik tot staan, die door Frankrijk stormt met vaandels...
...rood van het bloed van Honfleur.
Val aan, u bent sterk genoeg.
Voer hem, opgesloten in een wagen, als gevangene naar Rouen.
Zo past 't groten.
Helaas is z'n leger klein, z'n volk verhongerd en ziek van de mars.
Als hij ons leger ziet, zinkt zijn moed in de poel der vrees...
...en biedt hij ons nog een losprijs.
Heer connetabel, maan Montjoye daarom tot spoed.
Prins Dauphin, blijf hier in Rouen.
Nee, ik smeek uwe majesteit... -Stil, u blijft bij ons.
Vooruit, connetabel, prinsen allen. Meld dra dat Engeland is gevallen.
Kapitein Fluellen, is de hertog van Exeter ongedeerd?
Hij is goddank niet gewond...
...en hij houdt de brug met de allerbeste tactiek.
Kapitein, bewijs me een dienst.
De hertog van Exeter is u genegen. -Ja, goddank. Dat heb ik ook verdiend.
Bardolf, een flinke krijgsman, heeft door het wrede lot...
...en het redeloos rad van Fortuna, de blinde schikgodin...
Met uw verlof, vaandrig Pistool. Zij is een voortreffelijk moraal.
Ze is Bardolfs vijandin.
Hij heeft een monstrans gestolen en moet nu hangen.
Spreek met hem. De hertog hoort uw stem.
Smeek voor zijn leven. lk zal 't u belonen.
lk begrijp deels wat u bedoelt. -Welnu, verheug u dan.
Het is niets om me over te verheugen.
Al was hij m'n eigen broer...
...ik zou de hertog vragen om hem terecht te stellen.
De tucht moet gehandhaafd worden.
Sterf dan en wees verdoemd. En figo voor uw vriendschap.
Fluellen, komt u van de brug? -Ja, uwe majesteit.
De hertog van Exeter heeft de brug dapperlijk behouden.
Hoeveel man hebt u verloren? -De hertog heeft niemand verloren.
Op één na, die wordt gehangen wegens plundering van een kerk.
Ene Bardolf, als u die kent.
Zijn gezicht is vol puisten en knobbels en vlammend vuur.
Zijn lippen blazen z'n neus aan, nu eens blauw, dan weer rood.
Maar zijn neus wordt terechtgesteld en zijn vuur gedoofd.
Hang, als gij koning zijt, geen dief meer op.
Nee.
Gij zult 't doen.
Zulke misdadigers moeten worden uitgeroeid.
En wij geven bevel dat er op onze marsen door het land...
...niet wordt geplunderd in de dorpen, niets genomen zonder betaling.
Geen Fransman gehoond of gekrenkt door smadelijke taal.
Als mildheid en wreedheid om een koninkrijk spelen...
...is de zachtaardigste speler de eerste winnaar.
Aldus spreekt mijn koning: Wij leken dood, doch sliepen slechts.
We hadden Hendrik kunnen verdrijven bij Honfleur. Nu is 't onze beurt.
Engeland zal voor z'n dwaasheid boeten. Vraag hem een losgeld...
...in verhouding tot onze verliezen en de krenking door ons ondergaan.
Voeg hierbij onze uitdaging.
Zeg dat hij z'n volgelingen heeft verraden, wier vonnis is geveld.
Tot zover mijn koning, tot zover mijn opdracht.
Wat is uw naam? -Montjoye.
U doet uw opdracht goed.
Zeg uw vorst dat ik hem nu niet zoek en liever naar Calais trek.
Zeg uw heer dat ik hier ben. M'n losprijs is dit zwakke lichaam.
M'n leger een zieke, zwakke macht. Maar zeg hem dat we komen.
Al versperren Frankrijk en een machtige nabuur ons de weg.
Vaarwel, Montjoye. Samengevat luidt ons antwoord aldus:
We zoeken, zoals we zijn, geen veldslag...
...maar zullen die, zoals we zijn, niet mijden.
Zeg dat uw heer.
lk zal 't melden. Dank, uwe majesteit.
lk hoop dat ze ons niet overvallen. -Het is in Gods hand, niet de hunne.
Naar de brug. De avond valt.
We slaan aan de overkant de tenten op. En morgen...
...marcheren we af.
Stel u nu een tijd voor dat sluipend gemurmel en starend donker...
...de beker van de wereld vullen.
Van kamp tot kamp klinkt door de nacht het gegons van beide legers.
Wachters op hun post horen bijna het gefluister van de overzijde.
Vuur laait naar vuur, en door de bleke vlammen...
...ziet elke vendel elkaars gelaat.
Ros tart ros met schril gehinnik dat de nacht doorboort.
En in de tenten gespen wapensmeden de pantsers...
...en geven met snelle hamers het angstig sein der voorbereiding.
Trots op hun aantal en zorgeloos dobbelen de Fransen om Engelsen...
...en beschimpen de lome, kreupele nacht...
...die als een rimpelige heks traag voorthinkt.
lk heb het beste harnas ter wereld.
Was 't maar dag. -Uw harnas is goed, mijn paard ook.
Het beste paard van Europa.
Wordt 't nooit dag?
Prins van Orléans, connetabel, spreekt u van paarden en harnassen?
Geen prins is beter van beide voorzien dan u.
lk ruil mijn paard voor geen enkel ander dat op vier hoeven loopt.
Als ik hem berijd, zweef ik als een havik.
Hij is louter vuur en lucht. Trage elementen zetelen niet in hem.
Tenzij in z'n kalmte als zijn ruiter hem bestijgt.
lnderdaad, het is een voortreffelijk paard.
Uw harnas dat ik heb gezien, staan daar sterren of zonnen op?
Sterren, Montjoye. -Morgen vallen ze, hoop ik.
Mijn hemel wordt er niet armer door.
Wordt 't nooit dag?
Morgen draaf ik een mijl over een weg van Engelse gezichten.
Dat zeg ik niet. De weg mocht eens gezichten tegen me trekken.
lk ga me wapenen.
De Dauphin verlangt naar de ochtend. En om Engelsen te vreten.
Hij eet alles wat hij doodt.
Hij heeft nooit enig kwaad gedaan. -Morgen al evenmin.
Was 't maar dag.
Helaas, arme Hendrik.
Hij hunkert niet naar de dageraad zoals wij.
Als de Engelsen hersens hadden, namen ze de benen.
Dat eiland Engeland brengt dappere kerels voort.
Het is tijd om ons te wapenen. Zullen we dan maar?
Het is twee uur. Maar tegen tienen heeft elk van ons honderd Engelsen.
De arme Engelsen, ten dode gedoemd...
...zitten als offers om het vuur...
...en overwegen welk gevaar de ochtend brengt.
En met hun sombere houding, holle wangen en gehavende plunje...
...lijken ze onder het starend oog der maan een leger van spoken.
Maar hij die nu de veldheer van die schamele troep...
...van wacht tot wacht ziet lopen en van tent tot tent...
...die mag roepen: Eer en glorie op zijn hoofd.
Want hij zwerft rond, bezoekt zijn hele leger...
...wenst ze goedemorgen met een bescheiden glimlach...
...en noemt ze broeders, vrienden, landgenoten.
Gelijk de zon strooit zijn milddadig oog aan ieder rijke gaven toe...
...en smelt de kille vrees.
Aanschouw, zoveel onwaardigheid kan schetsen...
...de vage schim van Hendrik in de nacht.
Goedemorgen, sir Thomas Erpingham.
Voor uw grijze hoofd is de Franse grond te hard.
Nee, dit bed is mij liever. Want ik zeg: lk lig hier als een koning.
Leen me uw mantel, sir Thomas.
Broeders, breng alle prinsen mijn groet.
Vraag ze om zich naar mijn tent te begeven.
Zal ik u vergezellen? -Nee, goede ridder.
lk en mijn hart, wij moeten ons beraden. lk wens me geen gezelschap.
God zij met u, edele Hendrik.
lk dank u, oude vriend, voor uw blijmoedigheid.
Wie is daar?
Een vriend.
Maak u bekend. Bent u officier, of van het gewone volk?
Aanvoerder van een compagnie. -Sleept u de machtige speer?
Jazeker. Wie bent u? -Een edelman gelijk de keizer.
Dus nog voornamer dan de koning?
De koning is een haantje en een hart van goud.
Een knaap vol leven, van fortuin, van ouders goed, met harde vuist.
lk kus zijn modderschoen.
Met heel mijn hart heb ik die vechtjas lief.
Wat is uw naam? -Hendrik le Roy.
Een naam uit Cornwall? -Nee, ik kom uit Wales.
Kent u Fluellen? -Ja.
Zeg hem dat ik op Sint David z'n prei op z'n kop zal meppen.
Draag dan geen dolk in uw muts, anders slaat hij u.
Bent u zijn vriend? -En ook zijn bloedverwant.
Dan kunt u de pot op. -Dank u, God sta u bij.
Mijn naam is Pistool. -Die past goed bij uw vurigheid.
Kapitein Fluellen.
ln godsnaam, niet zo hard.
Als je de oorlogen van Pompeius de Grote bestudeert...
...zal je merken dat er in zijn kamp niet getaterd werd.
De vijand maakt ook lawaai. Je hoort 'm de hele nacht.
Als de vijand een ezel en een idioot is...
...wil dat zeggen dat wij dan ook ezels en idioten moeten zijn?
Zeg nou zelf.
lk zal zachter praten. -lk vraag 't je met klem.
Broeder John Bates, breekt daar de dag niet aan?
lk geloof 't wel, maar we hebben weinig reden ernaar te verlangen.
We zien het begin van de dag...
...maar vermoedelijk niet het einde.
Wie gaat daar?
Een vriend.
Onder welke kapitein dient u? -Onder sir Thomas Erpingham.
Een goed commandant en een zachtaardig man.
Hoe denkt hij over onze toestand? -Als drenkelingen op een zandbank...
...die wegspoelen bij de volgende vloed.
Heeft hij dat de koning gezegd? -Nee, en dat is maar goed ook.
De koning is maar een mens als ik. Viooltjes ruiken voor hem net zo.
Ontneem hem zijn tooi, en in zijn naaktheid is hij een mens.
Als hij grond ziet voor vrees, is zijn vrees zoals de onze.
Hij mag zich zo moedig tonen als hij wil...
...maar vannacht moet hij zich tot z'n hals in de Theems wensen.
lk wou dat hij daar stond, en ik naast hem...
...zolang we hier maar weg waren.
lk geloof niet dat hij zich ergens anders wenst.
Dan wou ik dat hij hier alleen was.
lk zou nergens zo gelaten sterven als in het gezelschap van de koning.
Want zijn zaak is rechtvaardig en zijn strijd eervol.
Dat is meer dan wij weten. -En meer dan we mogen vragen.
Want wij zijn z'n onderdanen.
Al is zijn zaak slecht, dan nog zijn wij van alle schuld ontslagen.
Maar als zijn zaak slecht is, zal de koning rekenschap moeten geven...
...als al die afgehakte benen, armen en hoofden...
...zich bij het Laatste Oordeel samenvoegen en roepen:
Wij zijn daar gestorven.
Sommigen vloeken, roepen om een dokter...
...sommigen jammeren om hun vrouw, anderen om hun schulden...
...sommigen om hun onverzorgde kinderen.
lk vrees dat weinigen goed sterven in een veldslag.
Hoe kunnen ze in het reine komen als bloed hun enige gedachte is?
Als zij niet goed sterven, ziet 't er lelijk uit voor de koning.
Als een zoon door z'n vader wordt uitgezonden en in zonde sterft...
...zou de schuld volgens u neerkomen op de vader die hem zond.
Nee, de koning is daarin niet verantwoordelijk voor zijn soldaten...
...noch de vader voor zijn zoon.
Ze verlangen hun dood niet als ze hun diensten verlangen.
Er is geen koning, hoe vlekkeloos zijn zaak ook is...
...die 'm kan beslechten met louter vlekkeloze soldaten.
De plicht van elke onderdaan is des konings...
...maar de ziel van elke onderdaan behoort hemzelf toe.
Dat is zeker. Eenieder die in zonde sterft draagt z'n eigen zonde.
De koning is niet verantwoordelijk.
Dat vraag ik hem ook niet, maar toch zal ik hard voor hem vechten.
lk heb de koning horen zeggen dat hij zich niet vrijkoopt.
Dat zei hij opdat wij lustig zouden vechten.
Als onze keel is afgesneden, kan hij zich alsnog vrijkopen.
Als ik dat beleef, zou ik hem nooit meer vertrouwen.
Zet 't hem betaald.
U zou hem nooit meer vertrouwen?
Dat is een domme uitspraak.
Uw uitval is te heftig. lk zou boos op u zijn als de tijd 't toeliet.
We vechten 't later uit, als je dan nog leeft.
Sluit vrede, Engelse idioten. We hebben al Franse twisten genoeg.
Op de koning. Laten we ons leven, onze ziel, onze schulden...
...vrouwen, kinderen en onze zonden op de koning laden.
Wij moeten alles torsen.
O, drukkend vorstenlot, tweelingbroer der grootheid...
...onderdaan van de adem van elke nar.
Hoeveel zielenrust, aan burgers toebedeeld, ontbeert een koning?
En wat heeft een koning op burgers voor, behalve praal?
En wat zijt gij, afgod praal?
Wat drinkt u vaak, in plaats van zoete hulde, het gif der vleierij?
Word ziek, grote grootheid, en zoek genezing bij uw praal.
Staat met de knieën van de bedelaar zijn kracht ook tot uw dienst?
Nee, gij trotse droom, die met 's konings rust zo listig speelt.
lk ben een koning die u doorziet. En ik weet:
Het is de balsem niet, de scepter en de bal, het zwaard, de koningskroon.
Het kleed met goud en parels, de titels voor de koning uitgegalmd...
...de troon waarop hij zit, noch de vloed van luister...
...die tegen 's werelds kusten beukt.
Geen driewerf kostbare praal, niets in het vorstelijk bed...
...slaapt zo rustig als de laagste slaaf...
...die zich te rusten legt met volle maag en lege geest...
...die van zwoegen verzadigd de schrikbare nacht niet ziet...
...maar als een knecht van dageraad tot avond zwoegt...
...en de hele nacht dan slaapt in Elysium.
Die de volgende dag opstaat en Hyperion helpt op zijn paard.
Zo volgt hij de draf van het jaar met nuttig werk tot aan zijn graf.
En was er niet die praal, dan had zo'n arme stakker...
...die met gezwoeg de dagen afspint en met slaap de nachten...
...een rijker, mooier leven...
...dan een koning.
Mijn vorst, uw edelen zoeken u in het kamp.
Goede oude ridder, roep hen samen in mijn tent.
lk zal er vóór u zijn.
O oorlogsgod, staal het hart van mijn soldaten.
Ontneem hen de rekenkunst als des vijands aantal hen ontmoedigt.
Niet vandaag, o God.
Gedenk de zonde van m'n vader niet bij 't grijpen van de kroon.
lk heb Richards lijk opnieuw begraven...
...en meer tranen gestort dan de druppels bloed die hem ontvloeiden.
lk geef een jaargeld aan vijfhonderd armen die daags de handen vouwen...
...om vergiffenis af te smeken. lk heb twee kapellen gebouwd...
...waarin de priesters plechtig zingen voor Richards ziel.
Nog meer wil ik doen, al heeft wat ik kn doen...
...geen waarde, omdat mijn boete na dat alles komt...
...en om vergiffenis smeekt.
Mijn vorst. -De stem van mijn broer Gloucester.
lk weet waartoe gij komt. lk ga met u mee.
De dag, mijn vrienden...
...en alles roept...
...mij nu.
Hoor, hoe de paarden briesen van verlangen.
Bestijg ze, kerf hun flanken...
...zodat hun hete bloed in Engelse ogen spat.
Bekijk die hongerige troep.
Uw praal alleen al zuigt hun zielen uit en laat hulzen van mensen over.
Er is geen werk genoeg voor onze handen.
Waar blijft gij, Franse heren?
Die eiland-krengen die geen hoop meer rest, ontsieren het morgenveld.
Ze hebben hun gebeden al gezegd en wachten op de dood.
Laat ons weinig, heel weinig doen en alles is gedaan.
Laat de trompet het sein geven en stijg op.
Want onze nadering doet de schare verbleken...
...en Engeland legt knielend ons de wapens neer.
Waar is de koning? -Hij is hun slagorde gaan bekijken.
Ze hebben zestigduizend strijdbare mannen.
Dat is vijf tegen één, en daarbij zijn 't verse troepen.
Een schrikbarende overmacht. -Ach, hadden we maar...
...tienduizend mannen die nu werkeloos zijn in Engeland.
Wie wenst dat? Mijn neef Westmoreland?
Nee, waarde neef.
Als de dood ons wacht, zijn we met genoeg om Engeland te doen rouwen.
Als we leven: hoe kleiner tal, hoe groter ieders eer.
Nee, wens niet één man meer.
Roep, Westmoreland, door het leger uit...
...dat wie de moed mist voor deze strijd, mag vertrekken.
Geef hem een vrijbrief en steek, tot reisgeld, kronen in zijn beurs.
lk wil niet sterven met een man die niet met ons wil sterven.
Het is vandaag het feest van Sint Crispijn.
Wie overleeft en huiswaarts keert...
...zal opspringen als hij die dag hoort noemen, bij de naam Crispijn.
Wie deze dag overleeft en oud wordt...
...zal jaarlijks zijn buren zeggen: Morgen is 't Sint Crispijn.
Hij zal z'n littekens tonen en zeggen: Die zijn van Sint Crispijn.
Een oude man vergeet. Maar als hij alles is vergeten, weet hij nog...
...zijn daden van die dag. En onze namen, als alledaagse woorden...
...Hendrik, Exeter, Warwick en Talbot, Salisbury en Gloucester...
...zullen bij volle bekers telkens worden herdacht.
Dit zal hij z'n zoon vertellen en nooit zal Sint Crispijn vergaan...
...tot het einde der tijden, zonder dat er van ons wordt gesproken.
Wij, enkelen.
Wij, gelukkigen. Wij, broeders.
Want wie vandaag zijn bloed vergiet, die wordt mijn broer.
Hoe laag ook, deze dag zal hem verheffen in de adelstand.
En edelen in Engeland, nu in bed, vervloeken 't dat ze er niet waren.
En voelen zich gering als iemand spreekt...
...die met ons vocht op het feest van Sint Crispijn.
Mijn vorst, maak u gereed.
De Fransen staan klaar om op ons los te stormen.
Alles is gereed als onze moed 't is.
Verga de man die nu niet durft. -Wenst u nog hulp uit Engeland?
Bij God, ik wou dat u en ik alleen de strijd konden beslechten.
U kent uw plaats. God sta u allen bij.
lk kom u nogmaals vragen of u over losprijs onderhandelen wilt...
...voor u zich in uw ondergang stort.
Wie zendt u nu? -De Franse connetabel.
Breng hem mijn vorig antwoord.
Maak mij eerst af en verkoop dan mijn botten.
Goeie God, wat honen zij ons, de stakkers.
lk spreek fier. Zeg de connetabel: Wij zijn soldaten voor een werkdag.
Besmeurd is onze tooi door natte marsen door uw velden.
Maar ons hart, bij God, is feestelijk uitgedost.
Heraut, bespaar u de moeite. Kom niet meer om losgeld.
Ze krijgen toch niets anders dan mijn leden.
En die, als ik ze hun al laten zal...
...zullen weinig meer waard zijn.
Zeg dat de connetabel. -Dat zal ik, koning Hendrik.
En vaarwel. Van geen heraut zult gij nu nog horen.
Mijn vorst, op mijn knieën smeek ik u de voorhoede aan te mogen voeren.
Goed, dappere York.
En nu, mannen, opgerukt.
Bestuur 't, God, zoals 't u behaagt.
Nu moet ons toneel naar het slagveld ijlen. Helaas, onteren zullen we...
...met vier of vijf stompe klingen de naam van Agincourt.
Niet één gelid houdt stand.
O, schande.
Schande, eeuwige schande.
Niets dan schande.
Laat ons in ere sterven. Nog eenmaal terug.
We kunnen de vijand nog verstikken als we orde konden scheppen.
De duivel hale uw orde. Naar de strijd.
Laat het leven kort zijn, anders is onze schande te lang.
Veel is volbracht, dappere landgenoten...
...maar niet genoeg: nog houdt de Fransman stand.
De jongens zijn gedood.
Dat is uitdrukkelijk tegen de krijgswet.
Dat is de laagste schurkenstreek die kan worden gepleegd.
Vraag je geweten maar: ls 't waar of niet?
Er is geen jongen meer in leven.
Sinds ik naar Frankrijk kwam, was ik niet kwaad tot dit moment.
Daar is de Franse heraut.
Zeg op, komt u opnieuw om losgeld?
Nee, grote koning. lk vraag u om genadige vergunning...
...om de doden op te tekenen en te begraven...
...en de edelen van het gewone volk te scheiden.
Want veel van onze prinsen liggen gedrenkt in huurlingenbloed.
Laat ons in veiligheid het slagveld doorzoeken en de doden begraven.
lk zeg u eerlijk, heraut: lk weet nog niet wie de overwinnaar is.
U bent de overwinnaar.
Daarvoor zij God geloofd, en niet onze kracht.
Hoe heet die burcht daar?
Agincourt.
Dan noem ik dit de Slag bij Agincourt.
Geleverd op de dag van Sint Crispijn.
Uw beroemde grootvader, met uw verlof...
...en uw oudoom Edward, de Zwarte Prins van Wales...
...zo heb ik gelezen...
...hebben hier in Frankrijk dapper gevochten.
Dat klopt, Fluellen. -Zo is 't, majesteit.
Als u 't zich herinnert...
...vochten de Welshmen dapper in een tuin waar prei groeide...
...en droegen zij prei op hun muts.
Sindsdien is dat een ereteken.
lk geloof dat uwe majesteit die ook draagt op Sint Davidsdag.
lk draag 'm als ereteken.
Want ik kom ook uit Wales, beste landsman.
Al het water van de Wye kan het Welsh bloed niet uit uw lichaam spoelen.
God zegene en behoede 't, zolang 't Hem en u behaagt.
Bedankt, beste landsman.
Uw landsman ben ik, dat mag de hele wereld weten.
lk hoef me niet te schamen voor uwe majesteit...
...zolang uwe majesteit een eerlijk man blijft.
God zij met me.
Speelt vrouwe Fortuna nu vals spel met mij?
lk heb gehoord dat mijn Nel dood is.
Oud word ik, en uit mijn vermoeide leden is elke eer geknuppeld.
lk word bordeelhouder, want beurzensnijden doe ik graag.
lk sluip steels naar Engeland, om daar te stelen.
Heraut, zijn de doden geteld?
Hier is het aantal gevallen Fransen.
Deze lijst spreekt...
...van tienduizend Fransen die dood in het veld liggen.
Bij dit aantal zijn honderdzesentwintig prinsen.
Voeg daarbij aan ridders, jonkers en edelen...
...achtduizend en vierhonderd.
Waarvan vijfhonderd pas gisteren tot ridder zijn geslagen.
Vorstelijke kameraadschap in de dood.
Waar is de lijst van onze doden?
Edward, hertog van York, de graaf van Suffolk...
...sir Richard Ketly...
...Davy Gam, esquire.
Geen anderen van naam. En van alle anderen...
...slechts vijfentwintig.
Wonderbaarlijk.
Kom, laat ons stoetsgewijs naar het dorp gaan.
Laat niemand over deze zege snoeven.
De eer komt God toe, en Hem alleen.
Mogen we niet zeggen hoeveel er gevallen zijn?
Jawel, kapitein. Maar voeg eraan toe...
...dat God gevochten heeft...
...voor ons.
Ja, op mijn geweten.
Hij heeft ons goed geholpen.
Nu de gewijde plechtigheden.
Laat 't Non Nobis en Te Deum zingen en alle doden christelijk begraven.
En dan naar Calais en naar Engeland.
Nooit kwam uit Frankrijk blijder schaar weer thuis.
Vrede aan deze kring. We wensen onze Franse broeder welzijn.
Vreugde en de beste wensen aan Catharina, onze mooie nicht.
Ook aan u, die deze vorsten- samenkomst tot stand bracht...
...mijn heilwens, hertog van Bourgondië.
En heil aan alle Franse prinsen en edelen.
Met grote vreugde aanschouwen we uw gelaat...
...mijn waarde broeder Engeland.
Welkom ook u, Engelse prinsen.
Gelijke vriendschap wijd ik u...
...verheven vorsten van Frankrijk en Engeland.
Nu ik zover geslaagd ben in mijn taak...
...dat gij van aangezicht tot aangezicht elkaar begroet...
...duidt mij 't dan niet euvel dat ik voor deze hoge kring u vraag...
...dat deze naakte, verminkte vrede in 's werelds mooiste lustgaard...
...ons vruchtbaar Frankrijk haar lieflijk gelaat mag tonen?
Helaas, uit Frankrijk was zij te lang verjaagd.
De schatten van haar velden rotten in hun eigen vruchtbaarheid.
En zoals wingerds, akkers, weiden, heggen tot wildernis vervallen...
...zo vergeten onze huizen, wij en onze kinderen, of leren niet...
...de wetenschap die onze roem moet zijn. Ze groeien op als soldaten...
...die alleen aan slachting denken, grimmig van blik en haveloos...
...indruisend tegen alles wat natuurlijk lijkt.
lk smeek dat u me zegt waarom de vrede dit onheil niet verdrijft...
...en ons weer zegent met haar gaven van weleer.
Als u, hertog van Bourgondië...
...de vrede wenst wiens afwezigheid wasdom geeft aan al dat onheil...
...dan moet u die vrede kopen, door onze billijke eisen te aanvaarden.
lk heb de artikelen slechts met een vluchtig oog doorlopen.
Wijs enkele mannen aan met wie ik alles bestuderen kan...
...dan zal ik zonder uitstel een beslissing nemen.
Zo zij 't, broeder.
Maar laat onze nicht Catharina hier bij ons.
Zij is onze eerste eis en heeft de hoogste rang in onze artikelen.
Het is haar graag vergund.
Mijn mooie Catharina, wil je een soldaat de woorden leren...
...die gehoor vinden bij een vrouwenoor en haar hart veroveren?
Uwe majesteit zal mij bespotten. lk kan niet spreken uw Engeland.
Als je van mij wilt houden met je Franse hart...
...wil ik 't je graag in gebroken Engels horen zeggen.
Beval ik je, Kaat?
Pardon, ik weet niet wat BevaI ik je is.
Een engel is bevallig, en jij bevallig als een engel.
Zegt hij dat ik op een engel lijk? -Ja, dat zegt hij.
Mijn God. De taal van mannen is vol bedrog.
Wat zegt ze? Dat de taal van mannen vol bedrog is?
Ja, dat de taal van mannen vol bedrog is. Dat zegt de prinses.
Je taalkennis is goed genoeg voor mijn aanzoek.
lk ken geen mooie woorden. lk zeg botweg: lk hou van je.
Als je aandringt met 'Echt waar? ' ben ik meteen uitgepraat.
Kom, geef antwoord. Een handslag, en de koop is gesloten.
lk verstaan u wel.
Als je wilt dat ik verzen schrijf of dans, ben ik verloren.
Als ik een jonkvrouw kon winnen met haasje-over of zadelspringen...
...zou ik mij met springen spoedig een vrouw veroveren.
Maar ik kan niet kwijnend kijken, noch welsprekende eden stamelen.
Als je van een man kunt houden die nooit in de spiegel kijkt...
...laat je oog dan je kok zijn.
lk spreek in simpele soldatentaal. Kun je van me houden, neem me dan.
Zo niet, dan zal ik sterven. Maar niet van liefdesverdriet.
Toch hou ik van je.
Als je zo'n man wilt, neem me dan.
Neem mij, neem een soldaat.
Neem een soldaat, neem een koning.
Wat zeg je op mijn liefde? Spreek, mijn lieve.
En spreek lieflijk.
ls 't mogelijk dat ik zou beminnen de vijand van Frankrijk?
Nee, Kaat. Het is niet mogelijk dat je de vijand van Frankrijk bemint.
Maar in mij bemin je een vriend van Frankrijk.
Want ik hou er zoveel van dat ik geen dorp wil afstaan.
Als Frankrijk van mij is en ik van jou, is 't van jou en jij van mij.
lk versta niet wat is dat. -Nee?
Dan zal ik 't in het Frans zeggen.
Maar dan hangt 't aan mijn tong als een pasgetrouwde vrouw aan haar man.
Quand j'ai la possession de France...
...et quand vous avez la possession de moi...
...donc, vôtre est France, en vous êtes mienne.
lk kan makkelijker het koninkrijk veroveren dan Frans spreken.
lk zal je nooit in het Frans kunnen bepraten, alleen voor de grap.
Het is heus, u spreekt beter Frans dan ik Engels.
Nee, niet waar. Maar versta je tenminste dit?
Kan je van me houden?
lk kan niet zeggen. -Kan een van je buren 't zeggen?
lk hou van je. lk durf nog niet te zweren dat jij van mij houdt...
...maar mijn bloed zegt me dat 't zo is...
...ondanks mijn armzalig gelaat. Verwenst zij m'n vaders eerzucht.
Hij dacht aan oorlog bij 't verwekken, vandaar mijn stuurs uiterlijk.
Zodat ik jonkvrouwen die ik het hof kom maken, schrik aanjaag.
Maar hoe ouder, des te beter zal ik er uitzien.
Mijn troost is dat de oude dag aan mijn gezicht niets kan bederven.
Je hebt mij, als je me hebben wilt, op m'n slechtst.
En als je me verslijt, zal je me beter en beter maken.
Zeg me daarom, schone Catharina: Wil je mij hebben?
Kom, je antwoord in gebroken muziek. Want je stem is muziek...
...en je Engels gebroken.
Daarom, aller koningin, Catharina: Wil je mij hebben?
Dat is zoals 't behagen zal de koning mijn vader.
Het zal hem zeer behagen, Kaat. Het zal hem behagen, Kaat.
Dan ben ik ook tevreden.
Daarvoor kus ik je hand en noem ik je mijn koningin.
Niet doen, monseigneur.
Verlaagt u zich niet de hand te kussen van een onwaardige dienares.
Neem me niet kwalijk. lk smeek 't u, monseigneur.
Dan zal ik je lippen kussen. -Dat is geen gewoonte in Frankrijk.
Mejuffrouw tolk, wat zegt ze? -Dat 't bij ons geen gewoonte is.
Wat is baiser in het Engels? -Kussen?
U verstaat 't beter dan ik.
ln Frankrijk kussen meisjes dus niet voor ze getrouwd zijn?
O, Kaat. Preutse gewoonten buigen voor grote koningen.
Wij vallen niet op te sluiten in een omheining van landsgewoonten.
Wij zijn de makers van de zeden, Kaat.
Dus wees geduldig en toegevend.
Je hebt toverkracht in je lippen, Kaat.
Ze zijn welsprekender dan de tongen van de Franse raad.
Daar is je vader.
God zij met u, majesteit.
Mijn koninklijke neef, leert u onze prinses Engels?
lk zou haar willen leren hoeveel ik van haar houd.
En dat is goed Engels.
Wij hebben elke billijke eis aanvaard.
En sta me nu uw dochter toe.
Neem haar, mijn zoon.
En verwek mij uit haar bloed een kroost.
Opdat die twee vijandige staten Frankrijk en Engeland...
...wier kusten zelfs bleek zien van afgunst op elkanders bloei...
...hun haat begraven.
En dit schoon verbond eendracht plant...
...en goede buurtschap in beider borst.
En het bloedig oorlogszwaard...
...voor immer Engeland en Frankrijk spaart.
Amen.
Wees welkom, Kaat. En wees mijn getuige...
...dat ik haar omhels als mijn vorstin.
God, de beste hoeder van alle huwelijksbanden...
...voege onze harten en onze landen samen.
Zoals man en vrouw toch één zijn in liefde...
...zo wezen onze naties nu zo verbonden...
...dat boze diensten noch jaloersheid...
...die vaak de rust van het huwelijksbed verstoren...
...nooit scheiden wat zo hecht verenigd is.
Mogen Engelsman en Fransman de namen zijn van broeders.
God helpe ons, amen.
Tot zo ver volgde, met onhandige veer...
...onze nederige schrijver de historie.
Klein was het bestek voor mannen, groot van naam...
...verbrokkeld door zijn sprongen werd hun glorie.
Slechts korte tijd, maar in die tijd blonk de ster van Engeland.
Fortuna schonk hem het zwaard waar hij de mooiste tuin mee won...
...die hij bewaard heeft voor zijn vorstenzoon.
Hendrik de Zesde droeg als kind de kroon van Frankrijk en Engeland.
Zijn vele raders, woelend om de troon...
...verloren Frankrijk en deden Engeland bloeden.
Vaak zag u dit vertoond...
...en was voldaan.
Neem daarom ook dit stuk welwillend aan.